* * * Deze lessenserie is tijdelijk vrij toegankelijk tot 14 februari 2026 * * *
Middenbouw
Groep 4,5
3 lessen van ongeveer 40 minuten
Programma
Les 1 Rappen, Spelen
Les 2 Bodypercussie, Maken, Spelen
Les 3 Zingen, Luisteren, Spelen
Materiaal
Les 1en 2
-
Diverse instrumenten die ‘kou’ kunnen uitbeelden, zoals:
Klokkenspel, xylofoon, windchime, bekken, triangel, maracas, guiro, trom, tamboerijn, fluit, pvc buis, opgerold stuk papier.
Les 3
Speelstuk Sneeuwpret:
-
Boomwhackers C en G (liefst met dop)
-
Beatrings/schellenramen, claves/houten instrumenten, trommels met zachte kloppers.
Speelstuk Bibberkoud:
-
Boomwhackers E, G, B.
-
Trommels, claves/woodblock en shakers.
Bijlage
Bibberkoud bladmuziek
Sneeuwman lied bladmuziek
Speel deze ijskoude muziek in de winter, of juist in de zomer, om lekker af te koelen! Je krijgt gegarandeerd koude rillingen. Van de Noordpoolmuziek, de driestemmige rap, het tragische lied en het muzikale Sneeuwpret verhaal. Zet maar vast een warm kopje thee klaar voor na de les 😉
LES 1
Activeren
Praat/acteer: ‘Ik vind ’t maar koud hier’. *Laat in mimiek en bewegingen zien wat je bedoelt*
‘Brrrr….. koud.’ Laat het praten overgaan in ritme: ‘Brr koud, brr koud, koud, koud, koud’. Herhaal en nodig door middel van mimiek en gebaren uit om mee te doen. ‘Brr koud, brr koud, koud, koud, koud’. En vervolgens, herhalend: ‘Ik heb het k k k k k k k k koud!’ (‘k’ klinkt als ‘ke’).
Vertel: ‘Dit is trouwens een echte rap, ik zal het laten horen.’
Rappen
Leer de rap/spreektekst Bibberkoud aan zonder video. Gebruik de oefenvideo eventueel voor jezelf om de tekst en het ritme te leren.
Rap de eerste regel in zijn geheel voor. Sla terwijl met 1 hand op mee je heup, of stap links-rechts, om het metrum aan te geven. Blijf herhalen totdat iedereen meedoet.
Doe dan regel 2 voor en vraag de kinderen om op de dynamiek te letten. Waar ging het zacht/luid, zachter/luider? De ‘brrrrrr’ aan het begin kun je 2 tellen aanhouden, zo is het crescendo goed hoorbaar (in de oefenvideo hoor je dit niet). Herhaal weer tot iedereen hem kent. Evenzo met regel 3.
Driestemmig
Bekijk samen de eerste partituur “Bibberkoud noten’. Wat zien we allemaal voor tekens? Wat zouden ze betekenen? Leg zoveel uit als de spanningsboog toelaat en bewaar de rest voor een andere keer. Verdeel de klas in drie groepen. Ieder krijgt zijn eigen zin. Oefen met elke groep de zin nog even apart. Laat nu groep 1 starten met zin 1, ze blijven deze herhalen. Dan komt groep 2 erbij en na enkele herhalingen ook groep 3. Op een afgesproken teken stoppen alle groepen tegelijk. In de praktijk zul je waarschijnlijk een paar keer opnieuw moeten starten voordat alles goed onder elkaar staat. Als variatie kan groep 2 of 3 als eerste starten.
Spelen
Bekijk de afbeeldingen van de Noordpool (bij de partituren). Bespreek kort wat en waar de Noordpool is, welke dieren er zijn en hoe koud het er is.
We gaan samen ‘Noordpoolmuziek’ maken. Deze muziek moet zo klinken, dat je er koude rillingen van krijgt. Bespreek en probeer uit hoe je dit met instrumenten, voorwerpen en body-geluiden zou kunnen doen.
Als voorbeeld:
-
Fluitende wind: Zachtjes blazen op de kop van een blokfluit, of op een andere fluit. Hard blazen (je mond in de vorm van ssh of juu) door een pvc buis of opgerold stuk papier.
-
Tinkelende ijspegels: Klokkenspel, windchime.
-
Vallende ijspegels: met een zachte klopper op verschillende tonen van een (bas)xylofoon.
-
Krakend ijs: Guiro, rollende maracas. Met nagels over het vel van een trom of een tamboerijn.
-
Glijdend ijs: wrijf met een stok over een bekken of triangel.
Maak een mooie opbouw door de groepjes aan te wijzen, aan en uit te zetten, harder of zachter te laten spelen. Laat daarna een kind dirigent zijn, of kies meerdere dirigenten tegelijk.
We spelen in deze les nog niet mee met de video.
Rappen
Ga staan en rap tot slot nog een keer driestemmig ‘Bibberkoud’.
LES 2
Rappen
Rap driestemmig ‘Bibberkoud’, met een opbouw.
Bodypercussie
Bekijk samen het plaatje onderaan de pagina. Je ziet welk bodygeluid bij welke woorden hoort. Verdeel de klas in drie groepen, elke groep krijgt 1 regel. In tweetallen gaan ze aan de slag met hun regel om uit te proberen hoe de bodypercussie op de tekst past.
In drie (grote) groepen laten ze hun vondsten aan elkaar horen en zien.
Bekijk nu samen de partituur ‘Bibberkoud body’. Voer het stuk samen uit en wissel van partij.
Maken en Spelen
Kijk en luister naar video 3: ‘Noordpoolmuziek’. De kinderen letten op het verloop van de dynamiek. De muziek begint zacht, wordt langzaam luider en eindigt weer zacht.
Welke geluiden kunnen wij toevoegen aan de muziek, zodat het echte Noordpool muziek wordt?
Meespelen met de video kan op verschillende manieren:
-
Eén of meer dirigenten laten spelers of groepjes wel/niet, zachter/luider spelen.
-
Spreek samen af hoe/wie begint, hoe/wie daarna en hoe/wie eindigt.
-
In groepjes maken de kinderen hun versie van ‘Noordpoolmuziek’, die straks zal worden meegespeeld met de video. De presentatie kan met meerdere groepjes tegelijk.
Improviseren
Tot slot wordt de Noordpoolmuziek geheel improviserend gespeeld door de hele groep tegelijk. Daarbij luistert iedere speler naar het geheel dat er klinkt, en voegt diens bijdrage toe op een zelfgekozen moment. Dit kan een mooie groepsdynamiek opleveren, als iedereen helemaal ‘in het moment’ is.
LES 3
Zingen
Met video 7 en 8: Beluister het lied De Sneeuwman. Wat gebeurt er in dit verhaal? Zing het lied.
Luisteren
Kijk en luister naar video 5: ‘Sneeuwpret ingespeeld voorbeeld’, tot 1.23. De kinderen letten op het verhaaltje dat de muziek uitbeeldt. Welke onderdelen heeft het verhaal? Hoe klinkt de muziek bij elk onderdeel?
0.06 Vrolijke, rustige muziek door blaasinstrumenten en slagwerk, bij een vrolijke sneeuwpop en een tevreden zonnetje.
0.30 Lange, lage tonen en spannende roffels als de sneeuwpop smelt en de zon schrikt.
0.51 Korte stukjes melodie (vraag en antwoord) als hij probeert op te krabbelen en het zonnetje verdrietig steeds even komt kijken.
1.02 Verstilde muziek met weinig tonen als de zon wegblijft en de sneeuwpop voor altijd verloren lijkt.
1.07 Ferme tonen in de bas en het slagwerk (hoopvol en vastberaden) als hij weer opstaat.
1.13 De vrolijke muziek van het begin is weer terug en het hele verhaal begint opnieuw.
Spelen Sneeuwpret
Bekijk samen de partituur van ‘Sneeuwpret’. Oefen verschillende stukjes zonder instrumenten, door te klappen. Verdeel de partijen en speel (nog steeds zonder instrumenten) mee met video 1: Sneeuwpret Oefenvideo.
Deel de instrumenten uit en speel nogmaals mee met de oefenvideo.
Speel nu het hele stuk met video 5 of 6. Reflecteer steeds tussendoor op hoe het klonk, wat er beter kan en wat er goed ging. Ruil van partij en herhaal.
Enkele kinderen kunnen het verhaal uitbeelden. Er kunnen meerdere sneeuwpoppen en zonnetjes tegelijk als duo actief zijn.
Tip
Roffelen met boomwhackers kan tussen de schoenen, of tussen een hand en je bovenbeen.
Spelen Bibberkoud
De Rap ‘Bibberkoud’ wordt uitgevoerd met percussie (trom, claves, shaker) en boomwhackers E, G, B, met behulp van video 1 en 2. Let daarbij goed op de dynamiek. De kinderen oefenen in groepjes kort hun partij, daarna wordt alles samengevoegd.
Zingen
Zing als afsluiting het lied De Sneeuwman.